จดทะเบียนสมรสในไทย vs ต่างประเทศ: เปรียบเทียบทั้งสองเส้นทาง
คู่รักไทย-ต่างชาติมักลังเลว่าจะจดทะเบียนสมรสที่ไหนดี เพราะมีผลต่อวีซ่าคู่สมรส การโอนทรัพย์สิน และการรับรองในประเทศต้นทาง บทความนี้เปรียบเทียบตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ของไทยและแนวปฏิบัติของสถานทูตต่างประเทศในไทย
ตารางเปรียบเทียบ
| หัวข้อ | จดที่อำเภอในไทย | จดที่ต่างประเทศ |
|---|---|---|
| กฎหมายอ้างอิง | ป.พ.พ. มาตรา 1457-1461 | กฎหมายของประเทศนั้น ๆ |
| เอกสารฝ่ายต่างชาติ | Affirmation of Freedom to Marry จากสถานทูต + แปล + รับรองกงสุล | ตามที่ประเทศปลายทางกำหนด |
| ค่าธรรมเนียมราชการ | ไม่มีค่าธรรมเนียม (ฟรี) | แตกต่างตามประเทศ |
| ระยะเวลา | ครึ่งวัน (ถ้าเอกสารพร้อม) | 1-4 สัปดาห์ขึ้นกับประเทศ |
| ใช้ในไทยทันที | ใช้ได้ทันที | ต้อง Apostille/Legalization + แปล + บันทึกที่อำเภอ (คร.22) |
| ใช้ในต่างประเทศ | ต้อง Apostille/Legalization + แปล | ใช้ได้ในประเทศที่จดเท่านั้น (อาจต้อง legalization สำหรับประเทศที่ 3) |
| วีซ่าคู่สมรส | รองรับทุกประเทศที่มีคู่สมรสไทย | ขึ้นกับกฎหมายของประเทศที่จด |
| เหมาะสำหรับ | คู่ที่วางแผนอยู่ไทยหรือเดินทางบ่อย | คู่ที่อยู่ในประเทศปลายทางเป็นหลัก |
เลือกอย่างไร
ถ้าวางแผนใช้ชีวิตในไทยหรือเดินทางสองประเทศ การจดในไทยจะประหยัดและสะดวกกว่า เพราะไม่ต้องบันทึก คร.22 และใช้กับวีซ่าทุกประเทศได้ ถ้าฝ่ายต่างชาติอยู่ในประเทศบ้านเกิดและไม่สะดวกเดินทาง การจดที่นั่นแล้วบันทึก คร.22 ที่อำเภอก็เป็นทางเลือกที่ถูกต้องตามกฎหมายเช่นกัน
คำถามที่พบบ่อย
จดต่างประเทศแล้วต้องบันทึกที่ไทยไหม?
ไม่บังคับ แต่ถ้าต้องการให้ทางราชการไทยรับรู้สถานะสมรส (เช่น เปลี่ยนคำนำหน้า โอนทรัพย์สิน) ควรบันทึก คร.22 ที่อำเภอ พร้อมเอกสารแปลรับรองและ Apostille/Legalization
ต้องการเอกสาร Affirmation of Freedom to Marry จากไหน?
ขอจากสถานทูตของฝ่ายต่างชาติในไทย แล้วนำไปแปลและรับรองกงสุล MFA ก่อนยื่นที่อำเภอ
ถ้าจดทะเบียนสมรสแล้วต้องการแยกทรัพย์สิน?
ทำสัญญาก่อนสมรส (prenuptial agreement) ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1465 ก่อนวันจดทะเบียน โดยต้องจดบันทึกในทะเบียนสมรสด้วย