บริการแปลเอกสารรับรองโดยนักแปลขึ้นทะเบียนศาล / กระทรวงยุติธรรม — บันทึกถ้อยคำตรวจคนเข้าเมือง ใน เซ็นทรัล เฟสติวัล ภูเก็ต

คำที่ระบบกฎหมายต่างกันแล้วไม่มีคำตรงตัว เช่น trust, equity, discovery, affidavit และชื่อองค์กรตุลาการ การแปลที่ดีจะคงคำต้นฉบับไว้ในวงเล็บพร้อมคำอธิบาย แทนการเลือกคำไทยที่ให้ความหมายผิดทางกฎหมาย

ควรมีข้อกำหนดว่าภาษาใดเป็นฉบับที่ใช้บังคับ (governing language) และระบุกฎหมายที่ใช้บังคับกับเขตอำนาจศาล เพราะเมื่อถ้อยคำสองภาษาขัดกัน ข้อกำหนดนี้จะเป็นตัวชี้ขาด

ต้องถอดความ (transcription) ให้ครบถ้วนก่อน แล้วจึงแปล พร้อมระบุที่มา วันเวลา และผู้ถอดความ ศาลให้ความสำคัญกับความครบถ้วนของบริบท การตัดตอนเฉพาะบางช่วงมักถูกโต้แย้ง

ต้องขอคัดสำเนาคำพิพากษาที่ศาลรับรองก่อน แล้วจึงแปลและนำเข้าสู่สายรับรอง โดยทั่วไปคือกรมการกงสุลและสถานทูตปลายทาง เมื่ออนุสัญญากรุงเฮกมีผลกับประเทศไทยในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 การใช้ในประเทศภาคีจะเปลี่ยนมาใช้ Apostille แทนขั้นตอนสถานทูต ทั้งนี้การจะบังคับตามคำพิพากษาต่างประเทศได้หรือไม่เป็นเรื่องกฎหมายของประเทศนั้น

แนวปฏิบัติคือใช้คำที่ใกล้เคียงที่สุดพร้อมวงเล็บคำเดิมภาษาไทยหรือคำอธิบายสั้น ๆ เพื่อไม่ให้ผู้อ่านเข้าใจว่าเป็นสถาบันทางกฎหมายเดียวกันโดยอัตโนมัติ เช่น ชื่อศาล ชื่อฐานความผิด หรือประเภทนิติบุคคล วิธีนี้ช่วยให้ผู้พิจารณาที่ปลายทางเห็นบริบทและลดข้อโต้แย้งเรื่องความหมาย

เอกสารคดีเข้าถึงเฉพาะผู้ที่เกี่ยวข้องกับงานนั้น มีข้อตกลงรักษาความลับกับผู้แปลทุกราย และดำเนินการตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 หากคดีมีความอ่อนไหวสูง สามารถแจ้งให้จำกัดจำนวนผู้เข้าถึงและกำหนดวิธีรับส่งไฟล์เป็นกรณีพิเศษได้

ต้องเป็นคำแปลที่ครบถ้วนตรงตามต้นฉบับ มีคำรับรองของผู้แปลว่าแปลถูกต้อง พร้อมชื่อและลายมือชื่อผู้แปล ในบางคดีศาลอาจสั่งให้ผู้แปลมาเบิกความยืนยันคำแปล จึงควรใช้ผู้แปลที่พร้อมรับผิดชอบต่อหน้าศาล

โดยทั่วไปต้องผ่านการรับรองจากหน่วยงานของประเทศต้นทางและสถานเอกอัครราชทูตไทยในประเทศนั้น หรือกระบวนการรับรองตามที่ปลายทางกำหนด แล้วจึงแปลเป็นภาษาไทยพร้อมคำรับรองผู้แปล เพื่อให้ศาลรับฟังเป็นพยานเอกสารได้

ไม่ได้โดยอัตโนมัติ ประเทศไทยไม่มีระบบรับรองคำพิพากษาต่างประเทศให้บังคับได้ทันที คู่ความมักต้องฟ้องเป็นคดีใหม่ในไทยโดยใช้คำพิพากษานั้นเป็นพยานหลักฐานประกอบ คำแปลที่ถูกต้องครบถ้วนจึงมีผลต่อน้ำหนักพยาน

ควรขอเอกสารฉบับที่ลงนามโดยเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจ แปลเป็นภาษาปลายทาง แล้วนำไปรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล จากนั้นรับรองต่อที่สถานทูตของประเทศปลายทางหากปลายทางกำหนด

ในทางปฏิบัติมักแปลเฉพาะเอกสารที่คู่ความจะอ้างเป็นพยาน แต่ต้องแปลเอกสารนั้นทั้งฉบับ ไม่ตัดทอนเฉพาะข้อความที่เป็นประโยชน์ เพราะการแปลไม่ครบอาจถูกคู่ความอีกฝ่ายโต้แย้งเรื่องความถูกต้องได้

แนวปฏิบัติคือใช้คำแปลที่ใกล้เคียงที่สุดพร้อมวงเล็บคำไทยทับศัพท์ และอาจเพิ่มหมายเหตุผู้แปลอธิบายความหมายในระบบกฎหมายไทย เพื่อให้ผู้อ่านปลายทางเข้าใจโดยไม่บิดเบือนความหมายเดิม

ต้องระบุ โดยทั่วไปจะใส่คำอธิบายในวงเล็บว่าตำแหน่งใดมีตราประทับหรือลายมือชื่อ พร้อมถอดข้อความในตราประทับ หากละเว้นส่วนนี้ หน่วยงานปลายทางอาจตีกลับเพราะคำแปลไม่สะท้อนต้นฉบับครบถ้วน

ศาลไทยดำเนินกระบวนพิจารณาเป็นภาษาไทย หากคู่ความหรือพยานไม่เข้าใจภาษาไทยต้องจัดล่ามให้ ล่ามต้องสาบานตนต่อศาลก่อนปฏิบัติหน้าที่ จึงควรเตรียมล่ามที่คุ้นเคยกับศัพท์กฎหมายไว้ล่วงหน้า

ต้องแนบต้นฉบับพร้อมคำแปลภาษาไทยที่ผู้แปลลงนามรับรองความถูกต้อง ระบุชื่อ ที่อยู่ และคุณสมบัติของผู้แปล ศาลอาจเรียกผู้แปลมาสาบานตนหรือให้การประกอบคำแปลได้ หากคู่ความอีกฝ่ายโต้แย้งความถูกต้องของคำแปล

โดยปกติต้องผ่านการรับรองจากหน่วยงานในประเทศต้นทางและสถานทูตหรือสถานกงสุลตามช่องทางที่ใช้อยู่ แล้วจึงแปลเป็นไทยพร้อมคำรับรองผู้แปล เพื่อให้ศาลรับฟังเป็นพยานเอกสารได้โดยไม่ติดปัญหาความแท้จริงของเอกสาร

ไม่ได้บังคับโดยอัตโนมัติ ผู้ชนะคดีต้องนำมูลหนี้มาฟ้องเป็นคดีใหม่ในศาลไทย โดยใช้คำพิพากษาต่างประเทศฉบับรับรองพร้อมคำแปลเป็นพยานหลักฐานสำคัญประกอบการพิสูจน์สิทธิเรียกร้องของตน

ต้องรักษาถ้อยคำตามต้นฉบับโดยไม่สรุปหรือปรับสำนวน เพราะรายละเอียดเล็กน้อยอาจกระทบรูปคดี ควรคงเลขหน้า ลำดับข้อ และหมายเหตุของเจ้าพนักงานไว้ พร้อมทำหมายเหตุผู้แปลเมื่อพบข้อความอ่านไม่ออกในต้นฉบับ

ควรระบุชื่อ-สกุล ข้อมูลติดต่อ ภาษาคู่ที่แปล วันที่จัดทำ และข้อความยืนยันว่าคำแปลตรงกับต้นฉบับเท่าที่ทราบ พร้อมลงลายมือชื่อ บางหน่วยงานขอสำเนาบัตรประชาชนหรือหลักฐานคุณวุฒิของผู้แปลแนบด้วย

หากเอกสารเป็นภาษาต่างประเทศ เช่น สัญญาหรือหลักฐานการโอนเงิน ต้องมีคำแปลภาษาไทยประกอบเพื่อให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจสอบได้ มิฉะนั้นอาจถูกสั่งให้แก้ไขและทำให้กระบวนการยึดอายัดล่าช้า