งานว่าความและที่ปรึกษากฎหมาย
ทนายคดีอาญา: ได้หมายเรียกหรือขอประกันตัวต้องทำอะไร
เมื่อได้รับหมายเรียกหรือถูกควบคุมตัว ให้ตรวจว่าตนเป็นพยาน ผู้ต้องหา หรือจำเลย และคดีอยู่ที่หน่วยงานใดก่อน เพราะสิทธิ ขั้นตอน และการเตรียมเอกสารต่างกัน เก็บหมายและวันนัด ขอทราบข้อกล่าวหาและสิทธิที่เกี่ยวข้อง รวมถึงแจ้งเมื่อไม่เข้าใจภาษาไทย การขอปล่อยชั่วคราวต้องพิจารณารายกรณี ไม่ใช่จ่ายหลักประกันแล้วได้รับอนุญาตเสมอ การรับงานและการเข้าร่วมของทนายต้องยืนยันก่อนนัด
เริ่มจากสถานะและชั้นคดี ไม่ใช้คำแนะนำเดียวกับทุกคน
| สถานการณ์ | ตรวจอะไร | เตรียมอย่างไร |
|---|---|---|
| ได้รับหมายเรียก | ตรวจว่าเรียกในฐานะพยานหรือผู้ต้องหา หน่วยงาน และวันนัด | เก็บหมายพร้อมซอง ติดต่อหน่วยงานผ่านช่องทางทางการ หากไปไม่ได้ให้แจ้งและตรวจการอนุญาต ไม่ถือว่าเลื่อนเอง |
| ถูกจับหรือถูกควบคุมตัว | สถานที่ควบคุมตัว เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบ ข้อกล่าวหา และเอกสารที่มี | ขอทราบสิทธิและติดต่อทนาย หากต้องรักษาพยาบาลหรือไม่เข้าใจภาษาให้แจ้งเจ้าหน้าที่ ไม่ขัดขืนหรือทำลายหลักฐาน |
| ต้องการขอปล่อยชั่วคราว | คดีอยู่ที่ตำรวจ อัยการ หรือศาล คำสั่งเดิม และเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง | ตรวจเหตุผลและเอกสารสนับสนุนรายกรณี อาจมีหรือไม่มีหลักประกัน ไม่ใช่จ่ายเงินแล้วได้ปล่อยตัวเสมอ |
| เป็นผู้เสียหาย | ลำดับเหตุการณ์ หลักฐานความเสียหาย และข้อมูลผู้เกี่ยวข้อง | แยกการร้องทุกข์ การฟ้อง การขอร่วมเป็นโจทก์ และค่าสินไหม ตรวจเงื่อนไขและกำหนดของสิทธิแต่ละอย่าง |
ข้อมูลสำหรับประเมินโดยไม่เสี่ยงเสียหลักฐาน
- ระบุสถานะ วันนัด เลขคดีหรือเลขอ้างอิงถ้ามี และสถานที่ที่ต้องไป ไม่เผยแพร่รายละเอียดคดีในพื้นที่สาธารณะ
- เก็บต้นฉบับ ไฟล์เต็ม วันเวลา และผู้ส่ง ไม่ตัดต่อข้อความ ลบข้อมูล หรือประสานคำให้การกับพยาน
- แจ้งภาษาที่เข้าใจ ความต้องการล่าม สุขภาพ และข้อจำกัดการเดินทาง โดยใช้ข้อมูลเท่าที่จำเป็น
- ยืนยันช่องทางรับเอกสาร ตรวจผลประโยชน์ขัดกัน และตกลงขอบเขตงานก่อนส่งข้อมูลอ่อนไหว ไม่ส่งรหัสผ่านหรือ OTP
แหล่งทางการและข้อจำกัด
- สำนักงานศาลยุติธรรม — ข้อมูลคดีและการปล่อยชั่วคราว
- สำนักงานอัยการสูงสุด — ข้อมูลชั้นอัยการ
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
ปรับปรุงเนื้อหา 8 ตุลาคม 2569 · ข้อมูลทั่วไป ไม่แทนคำแนะนำเฉพาะคดี การส่งข้อความยังไม่ใช่การรับว่าความหรือการยืนยันว่าทนายเข้าร่วมทันนัด ไม่รับประกันประกันตัวหรือผลคดี
ขอบเขตงานที่รับดำเนินการ
- เข้าร่วมรับฟังการสอบปากคำในชั้นพนักงานสอบสวน และให้คำแนะนำก่อนให้การ
- ยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราว ทั้งชั้นสอบสวน ชั้นฝากขัง ชั้นพิจารณา และชั้นอุทธรณ์
- ประเมินข้อกล่าวหาฉ้อโกง ยักยอก และความผิดเกี่ยวกับข้อมูลคอมพิวเตอร์จากข้อเท็จจริงและกฎหมายที่ใช้ ไม่ถือว่าข้อพิพาทหนี้ทุกเรื่องเป็นอาญา
- คดีหมิ่นประมาททั้งทางอาญาและการเรียกค่าเสียหายควบคู่
- คดีอุบัติเหตุจราจรที่มีข้อหาอาญาและการเจรจาค่าเสียหายกับผู้เสียหาย
- ร้องทุกข์กล่าวโทษและเป็นทนายโจทก์ร่วมให้ผู้เสียหาย
- ประเมินความต้องการล่ามและคำแปลสำหรับผู้ไม่เข้าใจภาษาไทย โดยตรวจผู้จัดหาและรูปแบบกับหน่วยงานก่อน
งานที่สำนักงานไม่รับ
- การรับประกันว่าจะไม่ถูกฟ้อง ไม่ถูกคุมขัง หรือจะได้รับการยกฟ้อง
- การติดต่อเจ้าพนักงานเพื่อผลที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
- การจัดหาหลักประกันแทนลูกความเป็นเงินของสำนักงาน
เอกสารที่ควรเตรียม
- หมายเรียก หมายจับ หรือบันทึกการจับกุมที่ได้รับ
- บัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทาง และเอกสารการเข้าเมืองกรณีชาวต่างชาติ
- เอกสารที่เกี่ยวข้องกับข้อกล่าวหา เช่น สัญญา ใบโอนเงิน ข้อความสนทนา
- คำสั่งเกี่ยวกับการควบคุมตัวหรือปล่อยชั่วคราวถ้ามี และเอกสารแสดงที่อยู่ อาชีพ หรือเหตุสนับสนุนคำร้องตามที่หน่วยงานขอ
- รายชื่อพยานที่รู้เห็นเหตุการณ์และช่องทางติดต่อ
- ใบรับรองแพทย์หรือหลักฐานความเสียหาย กรณีเป็นผู้เสียหาย
ขั้นตอนการทำงาน
1.รับเรื่องด่วนและประเมินข้อกล่าวหา
ทนายตรวจหมายและพฤติการณ์ที่ถูกกล่าวหา ระบุฐานความผิดที่เป็นไปได้ อัตราโทษ และสิทธิของผู้ต้องหาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
2.เข้าพบพนักงานสอบสวนพร้อมทนาย
อธิบายสิทธิในการให้การหรือไม่ให้การของผู้ต้องหา และการขอทนายตามกฎหมาย ตรวจบันทึกให้ตรงกับข้อความที่ให้จริงก่อนลงชื่อ หากไม่เข้าใจภาษาให้ขอล่าม ไม่เดาหรือยืนยันข้อเท็จจริงที่ไม่ทราบ
3.ประเมินคำร้องขอปล่อยชั่วคราว
ตรวจว่าหน่วยงานใดมีอำนาจในชั้นนั้น เตรียมเหตุและหลักฐานสนับสนุน รวมถึงเงื่อนไขหรือหลักประกันเมื่อจำเป็น หากไม่อนุญาต ให้ตรวจคำสั่งและช่องทางขอทบทวนหรือยื่นใหม่ตามกฎหมาย ไม่รับประกันผล
4.ชั้นอัยการและการต่อสู้คดีในศาล
ยื่นหนังสือร้องขอความเป็นธรรมต่อพนักงานอัยการเมื่อมีเหตุ จัดทำคำให้การ นำสืบพยานหักล้าง และดำเนินการตามแนวทางที่ตกลงกับลูกความ
5.คำพิพากษา อุทธรณ์ และการเยียวยา
อธิบายผลคำพิพากษาและเงื่อนไขที่ศาลกำหนด ประเมินเหตุอุทธรณ์หรือฎีกาภายในกำหนด และดำเนินการเรื่องการชดใช้ค่าเสียหายหรือการฟื้นฟูสิทธิ
ศาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- ศาลอาญา ศาลอาญากรุงเทพใต้ ศาลอาญาพระโขนง ศาลอาญามีนบุรี ศาลอาญาตลิ่งชัน
- ศาลแขวงสำหรับความผิดที่มีอัตราโทษไม่สูง และศาลจังหวัดตามท้องที่เกิดเหตุ
- ศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ สำหรับคดีที่อยู่ในเขตอำนาจเฉพาะ
ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ
- ตรวจสถานะและขอคำแนะนำเรื่องสิทธิก่อนให้การ อ่านบันทึกก่อนลงชื่อ และแจ้งข้อคลาดเคลื่อน ไม่เพิกเฉยหมายหรือขัดขืนเจ้าหน้าที่
- การชดใช้เงินหรือข้อตกลงส่วนตัวไม่ได้ทำให้ทุกข้อหาอาญาสิ้นสุด ต้องตรวจว่าความผิดยอมความได้หรือไม่และผลของข้อตกลง
- ผู้ต้องหามีสิทธิพบและปรึกษาทนายเป็นการเฉพาะตัว และมีสิทธิได้ล่ามหากไม่เข้าใจภาษาไทย
- กำหนดเวลาอุทธรณ์และฎีกาสั้นและเคร่งครัด พลาดกำหนดแล้วแก้ไขยากมาก
คำถามที่พบบ่อย
ได้รับหมายเรียกควรทำอย่างไร
เก็บหมายพร้อมซอง ตรวจฐานะที่เรียก หน่วยงาน วันนัด และข้อมูลติดต่อจากช่องทางทางการ ติดต่อทนายเพื่อประเมินก่อนนัด หากไปไม่ได้ ให้แจ้งหน่วยงานและตรวจว่ามีการอนุญาตเลื่อนหรือไม่ การส่งข้อความถึงสำนักงานไม่ถือว่ายืนยันการเลื่อนหรือยืนยันว่าทนายเข้าร่วมแล้ว
ประกันตัวต้องใช้หลักทรัพย์เท่าไร
ไม่มียอดเดียวกับทุกคดี การปล่อยชั่วคราวอาจมีหรือไม่มีหลักประกันตามกฎหมายและการพิจารณาของผู้มีอำนาจ ต้องตรวจชั้นคดี ข้อกล่าวหา ความเสี่ยง และเอกสารสนับสนุนก่อน เงินหลักประกันไม่ใช่ค่าทนาย และการวางเงินไม่รับประกันว่าจะได้รับอนุญาต
ถ้าไม่ได้รับอนุญาตให้ประกันตัวทำอย่างไร
ขอสำเนาคำสั่งและเหตุผลก่อน ตรวจว่าคำสั่งออกโดยใครและคดีอยู่ชั้นใด ช่องทางยื่นใหม่ ขอทบทวน หรืออุทธรณ์มีเงื่อนไขต่างกัน การเพิ่มเงินเพียงอย่างเดียวอาจไม่แก้เหตุที่ปฏิเสธ จึงต้องประเมินข้อเท็จจริงใหม่ หลักฐาน และกำหนดที่ใช้กับคำสั่งนั้น
ชาวต่างชาติถูกกล่าวหา ต้องเตรียมอะไรเพิ่ม
แจ้งเมื่อไม่เข้าใจภาษาไทยและตรวจการจัดล่ามกับหน่วยงาน สิทธิด้านภาษาไม่ได้พิจารณาจากสัญชาติอย่างเดียว เตรียมหนังสือเดินทาง ที่อยู่ติดต่อ เอกสารคดี และแจ้งเมื่อมีความต้องการติดต่อกงสุล เอกสารต่างประเทศต้องตรวจคำแปลและรูปแบบรายฉบับ ไม่สั่งรับรอง Notary ทุกฉบับโดยอัตโนมัติ
ผู้เสียหายอยากดำเนินคดีเองได้ไหม
มีหลายช่องทาง แต่ต้องตรวจสถานะผู้เสียหายตามกฎหมาย ประเภทความผิด หลักฐาน และกำหนดที่เกี่ยวข้องก่อน การร้องทุกข์ ฟ้องเอง ขอเข้าเป็นโจทก์ร่วม และเรียกค่าสินไหมมีเงื่อนไขต่างกัน ไม่ใช่ว่าทุกคนใช้ได้ทุกช่องทาง และสำนักงานต้องตรวจผลประโยชน์ขัดกันก่อนรับงาน
คดีอาญายอมความได้หรือไม่
ความผิดต่อส่วนตัว เช่น หมิ่นประมาทหรือฉ้อโกงบางกรณี ยอมความได้ตามกฎหมาย แต่ความผิดอาญาต่อรัฐยอมความไม่ได้ ต้องแยกให้ชัดก่อนตกลงกับคู่กรณี
ทนายเข้าฟังการสอบปากคำได้จริงหรือ
ได้ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญารับรองสิทธิของผู้ต้องหาที่จะมีทนายหรือผู้ที่ตนไว้ใจเข้าฟังการสอบปากคำ ควรใช้สิทธินี้ทุกครั้ง
ค่าบริการคดีอาญาคิดอย่างไร
ควรขอใบเสนอราคาที่ระบุชั้นคดี จำนวนหรือขอบเขตนัด งานคำร้อง และสิ่งที่ไม่รวม แยกค่าทนาย ค่าเดินทาง ค่าล่าม คำแปล และเงินหลักประกันถ้ามี งานอุทธรณ์หรือการเข้าร่วมเพิ่มเติมไม่ควรถือว่ารวมโดยอัตโนมัติ และไม่มีค่าบริการใดรับประกันผลคดี
บริการที่เกี่ยวข้อง
งานคดีด้านอื่นของสำนักงาน
ขั้นตอนต่อไป
ส่งเอกสารที่มีและเล่าลำดับเหตุการณ์อย่างย่อ ทนายผู้รับผิดชอบจะประเมินรูปคดี อายุความ และทางเลือกที่เป็นไปได้ แล้วแจ้งค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน สำนักงานไม่รับประกันผลคดี
ติดต่อสำนักงาน