คำถามที่พบบ่อย — วีซ่าประเทศไทยสำหรับชาวต่างชาติ

ที่พบบ่อยคือ วีซ่าท่องเที่ยว (TR) วีซ่าธุรกิจ/ทำงาน (Non-B) วีซ่าครอบครัว (Non-O) วีซ่าเกษียณอายุ (Non-O/O-A/O-X) วีซ่านักเรียน (Non-ED) วีซ่า DTV สำหรับผู้ทำงานทางไกล และวีซ่า LTR สำหรับกลุ่มผู้พำนักระยะยาว แต่ละประเภทมีคุณสมบัติและเอกสารต่างกันชัดเจน

ขึ้นอยู่กับสถานะปัจจุบันและประเภทที่ต้องการ บางประเภทเปลี่ยนในประเทศได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหากคุณสมบัติครบและมีวันเหลือพอ บางประเภทต้องยื่นที่สถานทูตไทยในต่างประเทศเท่านั้น ควรตรวจสถานะการตรวจลงตราปัจจุบันก่อนตัดสินใจ

เหมาะกับผู้ทำงานทางไกลให้นายจ้างหรือลูกค้านอกประเทศไทย รวมถึงผู้เข้าร่วมกิจกรรม soft power เช่น เรียนมวยไทย ทำอาหาร หรือรับการรักษาพยาบาลระยะยาว โดยต้องแสดงหลักฐานการทำงาน/กิจกรรม และหลักฐานการเงินตามที่ประกาศกำหนด ทั้งนี้ DTV ไม่ใช่ใบอนุญาตให้ทำงานกับนายจ้างในประเทศไทย

LTR เป็นวีซ่าพำนักระยะยาวที่พิจารณาโดยสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน แบ่งเป็นกลุ่มผู้มีความมั่งคั่งสูง ผู้เกษียณ ผู้ทำงานทางไกลให้บริษัทต่างประเทศ และผู้เชี่ยวชาญทักษะสูง แต่ละกลุ่มมีเกณฑ์รายได้ การลงทุน และประกันสุขภาพต่างกัน

เป็นหน้าที่ตามกฎหมายของชาวต่างชาติที่พำนักในไทยต่อเนื่องเกิน 90 วัน ต้องแจ้งที่อยู่ต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ทำได้ทั้งด้วยตนเอง มอบอำนาจ ทางไปรษณีย์ หรือระบบออนไลน์ตามช่วงเวลาที่ระบบเปิดให้ยื่น การไม่รายงานมีโทษปรับตามที่กฎหมายกำหนด

จำเป็นเมื่อถือวีซ่าที่ยังมีอายุแล้วต้องเดินทางออกนอกประเทศชั่วคราวและต้องการกลับเข้ามาโดยวีซ่าเดิมไม่สิ้นผล หากออกนอกประเทศโดยไม่ทำ Re-entry สิทธิการพำนักที่เหลือจะสิ้นสุดลงทันที

โดยทั่วไปต้องผ่านการรับรองในประเทศต้นทางก่อน แล้วรับรองที่สถานเอกอัครราชทูตไทยในประเทศนั้น จากนั้นแปลเป็นภาษาไทยหรืออังกฤษและรับรองนิติกรณ์ที่กรมการกงสุลอีกชั้นเมื่อจะใช้กับหน่วยงานไทย ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญา Apostille แล้ว โดยจะมีผลใช้บังคับกับไทยในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 (ค.ศ. 2027) จนกว่าจะถึงวันดังกล่าวยังต้องใช้วิธีรับรองแบบเดิม

ต้องเข้าพบสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเพื่อชำระค่าปรับตามอัตราที่กฎหมายกำหนด และอาจถูกห้ามเข้าประเทศตามระยะเวลาที่เกินตามกฎเกณฑ์ปัจจุบัน ไม่ควรปล่อยให้ยืดเยื้อเพราะบทลงโทษเพิ่มขึ้นตามจำนวนวัน เราให้คำแนะนำขั้นตอนได้ แต่ไม่มีอำนาจยกเว้นค่าปรับหรือบทลงโทษใด ๆ

ไม่ได้ การทำงานในประเทศไทยต้องมีใบอนุญาตทำงานที่ถูกต้องคู่กับการตรวจลงตราประเภทที่เหมาะสม การทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษทั้งต่อผู้ทำงานและนายจ้าง เราไม่รับดำเนินการใด ๆ ที่มีลักษณะหลีกเลี่ยงข้อกำหนดนี้

โดยหลักต้องถือวีซ่าประเภทคนอยู่ชั่วคราวและได้รับการต่ออายุต่อเนื่องกันตามจำนวนปีที่กำหนด มีรายได้และการเสียภาษีตามเกณฑ์ และยื่นได้เฉพาะช่วงที่กระทรวงมหาดไทยเปิดรับคำขอในแต่ละปี ซึ่งมีโควตาตามสัญชาติ

Destination Thailand Visa (DTV) เป็นวีซ่าประเภทพำนักระยะยาวสำหรับผู้ทำงานทางไกลให้นายจ้างหรือลูกค้าต่างประเทศ และผู้เข้าร่วมกิจกรรมซอฟต์พาวเวอร์ เช่น เรียนมวยไทย เรียนทำอาหาร หรือรับการรักษาพยาบาล ตามเงื่อนไขที่กระทรวงการต่างประเทศประกาศ เป็นวีซ่าแบบเข้าออกหลายครั้ง อายุใช้ได้ 5 ปี พำนักได้ครั้งละไม่เกิน 180 วันและขอขยายได้อีกหนึ่งครั้งตามดุลพินิจของตรวจคนเข้าเมือง

ไม่ได้ DTV ออกแบบสำหรับการทำงานทางไกลให้ผู้ว่าจ้างนอกประเทศไทย การรับงานหรือรับค่าจ้างจากนายจ้างในประเทศไทยถือเป็นการทำงานที่ต้องมีใบอนุญาตทำงานและวีซ่าประเภทที่ถูกต้อง ผู้ที่ต้องการทำงานกับบริษัทไทยควรใช้เส้นทาง Non-B พร้อมใบอนุญาตทำงานแทน

LTR (Long-Term Resident) เหมาะกับผู้มีรายได้หรือสินทรัพย์สูงตามเกณฑ์ BOI ผู้เชี่ยวชาญทักษะสูง และผู้เกษียณที่มีคุณสมบัติครบ ให้สิทธิพำนัก 10 ปีพร้อมสิทธิประโยชน์ เช่น รายงานตัว 1 ปีและใบอนุญาตทำงานแบบดิจิทัล ส่วน DTV เกณฑ์เข้าถึงง่ายกว่าแต่พำนักได้ครั้งละสั้นกว่าและไม่ให้สิทธิทำงานในไทย การเลือกจึงขึ้นกับรายได้ ระยะเวลาที่ต้องการอยู่ และความจำเป็นเรื่องใบอนุญาตทำงาน

Non-O เพื่อการเกษียณเป็นเส้นทางที่ยื่นในไทยได้และต่ออายุปีต่อปีที่ตรวจคนเข้าเมือง ส่วน O-A ยื่นจากต่างประเทศ มีเงื่อนไขเพิ่มเรื่องประกันสุขภาพและใบรับรองประวัติอาชญากรรม ส่วน O-X เป็นแบบระยะยาวสำหรับบางสัญชาติที่กำหนดไว้ เกณฑ์การเงินและประกันของแต่ละแบบไม่เท่ากัน จึงควรเลือกตามที่ตั้งปัจจุบันและแผนระยะยาว

โดยหลักคือทะเบียนสมรสที่จดถูกต้อง ทะเบียนบ้านและบัตรประชาชนของคู่สมรสไทย รูปถ่ายคู่และหลักฐานการอยู่ร่วมกัน แผนที่ที่พัก และหลักฐานการเงินตามเกณฑ์ที่ตรวจคนเข้าเมืองกำหนด เจ้าหน้าที่อาจลงพื้นที่ตรวจสอบที่พักจริง ความสอดคล้องของที่อยู่ในทุกเอกสารจึงสำคัญมาก

การยกเว้นวีซ่า (ผ.30) ใช้กับสัญชาติที่มีความตกลงหรือประกาศยกเว้น เข้ามาได้ตามจำนวนวันที่ประกาศกำหนดโดยไม่ต้องขอวีซ่าล่วงหน้า ส่วน Visa on Arrival ใช้กับสัญชาติที่กำหนดไว้อีกกลุ่มหนึ่ง ต้องยื่นคำร้องและชำระค่าธรรมเนียมที่ด่าน ทั้งสองแบบไม่ใช่สิทธิเด็ดขาด เจ้าหน้าที่ที่ด่านยังพิจารณาเป็นรายกรณี

มีค่าปรับรายวันตามอัตราที่กฎหมายกำหนดและมีเพดานสูงสุด หากอยู่เกินเป็นเวลานานและถูกจับกุม อาจถูกขึ้นบัญชีห้ามเข้าประเทศเป็นเวลาหลายปีตามระยะเวลาที่อยู่เกิน การเข้ามอบตัวเองที่ด่านก่อนถูกจับมีผลต่างจากการถูกตรวจพบ จึงควรรีบปรึกษาก่อนเดินทางออกเสมอ

ยังขอได้ผ่านสถาบันที่ได้รับอนุญาตจากกระทรวงศึกษาธิการ โดยตรวจคนเข้าเมืองเพิ่มความเข้มงวดเรื่องการเข้าเรียนจริงและการทดสอบความรู้เมื่อขอต่ออายุ ผู้ที่ลงทะเบียนแต่ไม่เข้าเรียนมีความเสี่ยงถูกปฏิเสธการต่อและถูกบันทึกประวัติ

ต้องมี เพราะเอกสารหลักคือหนังสือรับรองบริษัท บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น งบการเงิน แบบยื่นภาษี และหนังสือจ้างงานที่ระบุตำแหน่งและเงินเดือน หน่วยงานยังตรวจอัตราส่วนพนักงานไทยต่อชาวต่างชาติและทุนจดทะเบียนตามหลักเกณฑ์ที่ใช้อยู่ การเตรียมฝั่งบริษัทให้พร้อมก่อนจึงเป็นลำดับแรก

บางกรณีทำได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เช่น เปลี่ยนจากผู้ได้รับยกเว้นวีซ่าหรือ TR เป็น Non-B หรือ Non-O เมื่อเอกสารครบและยังเหลือวันพำนักตามเกณฑ์ที่กำหนด แต่บางกรณีต้องออกไปยื่นที่สถานทูตนอกประเทศ เงื่อนไขเปลี่ยนได้ตามระเบียบภายใน จึงควรตรวจสอบก่อนวางแผนเดินทาง

รายงานได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ ทางไปรษณีย์ หรือระบบออนไลน์ตามที่เปิดให้บริการ โดยยื่นได้ภายในกรอบเวลาก่อนและหลังวันครบกำหนดตามที่ระเบียบกำหนด หากพลาดจะมีค่าปรับ และการพลาดซ้ำอาจมีผลต่อการพิจารณาต่ออายุในอนาคต

เป็นหน้าที่ของเจ้าบ้าน เจ้าของที่พัก หรือผู้จัดการโรงแรมที่ต้องแจ้งที่พักของคนต่างด้าวภายในกำหนด ผู้เช่าที่เป็นชาวต่างชาติมักได้รับผลกระทบเมื่อเจ้าของไม่แจ้ง เพราะจะติดปัญหาตอนต่อวีซ่าหรือรายงาน 90 วัน แนวปฏิบัติที่ดีคือขอหลักฐานการแจ้ง TM.30 จากเจ้าของที่พักเก็บไว้ทุกครั้งที่ย้ายเข้า

โดยหลักต้องถือวีซ่าประเภทคนอยู่ชั่วคราวและได้รับอนุญาตให้อยู่ต่อเนื่องต่อเนื่องกันตามจำนวนปีที่กฎหมายกำหนด มีหลักฐานรายได้และการเสียภาษีที่สอดคล้อง และยื่นในช่วงที่กระทรวงมหาดไทยเปิดรับคำขอประจำปีซึ่งมีโควตารายสัญชาติ กระบวนการใช้เวลานานและตรวจเอกสารย้อนหลังละเอียด

ผู้ถือวีซ่าที่พำนักต่อเนื่องต้องแจ้งที่พักอาศัยทุก 90 วัน โดยยื่นด้วยตนเอง มอบอำนาจ ไปรษณีย์ หรือระบบออนไลน์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง การรายงานตัวไม่ใช่การต่อวีซ่า และไม่ทำให้สิทธิพำนักยาวขึ้น

TM30 คือการแจ้งที่พักของคนต่างด้าว ซึ่งเจ้าบ้าน เจ้าของที่พัก หรือผู้จัดการโรงแรมมีหน้าที่แจ้งภายในกำหนดหลังคนต่างด้าวเข้าพัก การไม่แจ้งอาจมีโทษปรับ และมักส่งผลให้การต่อวีซ่าหรือรายงานตัวมีข้อติดขัด

การขอขยายเวลาพำนักในไทยพิจารณาโดยสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองตามเหตุผลการพำนัก เช่น ทำงาน สมรส เกษียณ ส่วนการขอวีซ่าใหม่ที่สถานทูตไทยในต่างประเทศเป็นการเริ่มต้นการตรวจลงตราใหม่ ซึ่งเกณฑ์เอกสารและดุลพินิจต่างกัน

เอกสารสำคัญ เช่น ทะเบียนสมรส สูติบัตร ใบรับรองความประพฤติ หรือเอกสารการเงินจากต่างประเทศ มักต้องแปลเป็นไทยหรืออังกฤษและผ่านการรับรองจากสถานทูตของประเทศผู้ออกในไทย หรือรับรองที่กรมการกงสุลตามที่เจ้าหน้าที่กำหนด

โดยทั่วไปต้องมีทะเบียนสมรสที่จดถูกต้อง หลักฐานความสัมพันธ์และที่พักอาศัยร่วมกัน และหลักฐานการเงินตามเกณฑ์ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองกำหนด เช่น เงินฝากในบัญชีไทยหรือรายได้ประจำ พร้อมการตรวจเยี่ยมที่พักตามแนวปฏิบัติของแต่ละพื้นที่

ผู้ถือการตรวจลงตราประเภทนักท่องเที่ยวหรือผู้ได้รับยกเว้นการตรวจลงตราสามารถยื่นขอเปลี่ยนประเภทที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองได้ หากยังมีวันพำนักคงเหลือตามเกณฑ์ที่ระเบียบกำหนดและมีเอกสารรองรับวัตถุประสงค์ใหม่ครบถ้วน

โดยทั่วไปหนังสือรับรองยอดเงินฝากจากธนาคารควรออกใหม่ภายในระยะเวลาไม่กี่วันก่อนวันยื่น และต้องแนบสมุดบัญชีที่ปรับยอดถึงวันยื่นด้วย เจ้าหน้าที่จะพิจารณาความต่อเนื่องของยอดเงินตามเงื่อนไขของการตรวจลงตราแต่ละประเภท

การอยู่เกินกำหนดถูกบันทึกในระบบตรวจคนเข้าเมืองและมีค่าปรับตามกฎหมาย หากเกินระยะเวลาที่กำหนดอาจถูกห้ามเข้าประเทศเป็นระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งมีผลต่อการพิจารณาคำขอในอนาคตแม้เอกสารอื่นจะครบถ้วน

ต้องผ่านการรับรองจากหน่วยงานที่มีอำนาจของประเทศต้นทางและสถานทูตหรือสถานกงสุลตามช่องทางที่ใช้ จากนั้นแปลเป็นภาษาไทยหรืออังกฤษและนำไปรับรองนิติกรณ์ที่กรมการกงสุลก่อนยื่นต่อหน่วยงานไทย

ยื่นพร้อมกันได้ โดยต้องแสดงเอกสารความสัมพันธ์ เช่น ทะเบียนสมรสหรือสูติบัตรที่ผ่านการรับรองและแปลแล้ว สิทธิของผู้ติดตามผูกกับสถานะของผู้ถือสิทธิหลัก หากสถานะหลักสิ้นสุด สิทธิผู้ติดตามจะสิ้นสุดตามไปด้วย

เป็นคนละขั้นตอนกัน การรายงานตัวเป็นการแจ้งที่พักอาศัยตามกฎหมาย ไม่ได้ขยายวันพำนัก แต่ประวัติการรายงานที่ครบถ้วนช่วยให้การพิจารณาคำขออยู่ต่อราบรื่นขึ้น เพราะแสดงว่าผู้ยื่นปฏิบัติตามเงื่อนไขอย่างต่อเนื่อง

หน่วยงานมักขอหลักฐานการแจ้งที่พักอาศัยประกอบคำขอ เจ้าบ้าน เจ้าของห้องเช่า หรือโรงแรมมีหน้าที่แจ้งภายในกำหนดหลังผู้ถือหนังสือเดินทางต่างชาติเข้าพัก ผู้ยื่นจึงควรขอสำเนาหลักฐานการแจ้งเก็บไว้ทุกครั้ง

ต้องขออนุญาตกลับเข้ามาในราชอาณาจักรก่อนออกเดินทาง มิฉะนั้นสิทธิการพำนักที่เหลืออยู่จะสิ้นสุดลงเมื่อออกนอกประเทศ และต้องเริ่มกระบวนการขอใหม่ทั้งหมดเมื่อเดินทางกลับเข้ามา

สิทธิพำนักที่อิงกับการทำงานผูกกับนายจ้างรายเดิม เมื่อสิ้นสุดการจ้างงานต้องดำเนินการกับนายจ้างรายใหม่ภายในกรอบเวลาที่ระเบียบกำหนด มิฉะนั้นวันพำนักอาจถูกตัดสั้นลงตามหลักเกณฑ์ของตรวจคนเข้าเมือง

การตรวจลงตราบางประเภทกำหนดให้แนบหนังสือรับรองความประพฤติจากประเทศที่เคยพำนัก เอกสารต้องออกภายในอายุที่กำหนดและผ่านการรับรองพร้อมคำแปล ก่อนใช้ประกอบคำขอในประเทศไทย

ระเบียบส่วนใหญ่เปิดให้ยื่นล่วงหน้าได้ภายในช่วงไม่กี่สิบวันก่อนวันครบกำหนด การยื่นเร็วเกินไปอาจถูกปฏิเสธและเสียคิว จึงควรตรวจกรอบเวลาที่สำนักงานพื้นที่ประกาศไว้ก่อนนัดหมาย

ต้องนำเล่มเดิมและเล่มใหม่ไปย้ายตราประทับหรือบันทึกข้อมูล เพื่อให้ประวัติการพำนักต่อเนื่อง หากไม่ดำเนินการ ระบบอาจไม่พบข้อมูลการอนุญาตเดิมและทำให้การยื่นครั้งถัดไปล่าช้า