คำถามที่พบบ่อย — งานตรวจคนเข้าเมือง (90 วัน / Re-entry / ถิ่นที่อยู่)

ครอบคลุมการรายงานตัว 90 วัน การขออยู่ต่อในราชอาณาจักร การทำ Re-entry permit การแจ้งที่พักอาศัยของเจ้าบ้าน การขอใบรับรองถิ่นที่อยู่ และการเตรียมเอกสารสำหรับคำขอถิ่นที่อยู่ถาวร โดยเป็นงานเตรียมเอกสารและประสานงานตามระเบียบ

ขึ้นอยู่กับเหตุผลที่ขออยู่ต่อ เช่น ทำงาน สมรสกับคนไทย เกษียณอายุ หรือดูแลบุตร แต่ละเหตุผลมีเอกสารหลักต่างกัน เช่น หลักฐานการเงินตามเกณฑ์ หลักฐานความสัมพันธ์ หลักฐานการจ้างงาน พร้อมแบบฟอร์มและรูปถ่ายตามที่สำนักงานพื้นที่กำหนด

ต้องแจ้ง เจ้าบ้าน เจ้าของเคหสถาน หรือผู้จัดการที่พัก มีหน้าที่แจ้งการรับคนต่างด้าวเข้าพักภายในกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด ทำได้ทั้งที่สำนักงาน ทางไปรษณีย์ หรือระบบออนไลน์ การไม่แจ้งมีโทษปรับตามกฎหมาย

ใช้ประกอบการขอใบขับขี่ไทย การเปิดบัญชีธนาคารบางแห่ง การซื้อยานพาหนะ และงานราชการอื่นที่ต้องยืนยันที่อยู่ ออกโดยสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหรือสถานทูตของผู้ยื่น ขึ้นอยู่กับหน่วยงานที่รับเอกสารว่าจะยอมรับฉบับใด

โดยทั่วไปเลือกได้ระหว่างเงินฝากในบัญชีธนาคารไทยตามจำนวนและระยะเวลาที่กำหนด รายได้ประจำต่อเดือนที่มีหนังสือรับรอง หรือใช้ทั้งสองอย่างรวมกันตามเกณฑ์ที่ประกาศไว้ ควรตรวจเงื่อนไขระยะเวลาการฝากล่วงหน้าเพราะเป็นสาเหตุการถูกปฏิเสธที่พบบ่อย

ระบบออนไลน์เปิดรับเฉพาะช่วงเวลาที่กำหนดก่อนและหลังวันครบกำหนด และผู้ที่เพิ่งเดินทางเข้ามาใหม่หรือมีข้อมูลไม่ตรงกันมักถูกปฏิเสธ กรณีเช่นนี้ต้องยื่นด้วยตนเอง มอบอำนาจ หรือทางไปรษณีย์ตามที่สำนักงานพื้นที่กำหนด

งานหลายประเภทมอบอำนาจได้ เช่น การรายงานตัว 90 วันและการยื่นเอกสารบางประเภท แต่การขออยู่ต่อและการทำ Re-entry บางกรณีเจ้าหน้าที่ขอให้ผู้ยื่นแสดงตน ควรตรวจสอบกับสำนักงานพื้นที่ก่อนวันนัดทุกครั้ง

หลักเกณฑ์กลางเป็นไปตามกฎหมายและคำสั่งเดียวกัน แต่รายละเอียดเชิงปฏิบัติ เช่น รูปแบบแผนที่บ้าน จำนวนภาพถ่าย หรือการนัดหมาย อาจต่างกันตามพื้นที่ เราจึงยืนยันเช็กลิสต์กับสำนักงานที่รับผิดชอบก่อนจัดแฟ้มเอกสารเสมอ

เจ้าหน้าที่จะแจ้งผลและกำหนดระยะเวลาให้เดินทางออกนอกราชอาณาจักร ผู้ยื่นอาจเตรียมเอกสารเพิ่มเติมและยื่นใหม่ตามเงื่อนไข หรือเปลี่ยนไปใช้เหตุผลการพำนักประเภทอื่นที่คุณสมบัติครบ ทั้งนี้เป็นดุลพินิจของพนักงานเจ้าหน้าที่

ไม่รับ เราไม่รับงานที่ต้องใช้เอกสารเท็จ การแสดงหลักฐานการเงินที่ไม่ใช่ของผู้ยื่นจริง การจดทะเบียนสมรสหรือการจ้างงานที่ไม่มีอยู่จริง หรือการเสนอประโยชน์ต่อเจ้าหน้าที่ ทุกกรณีดำเนินการตามระเบียบที่ประกาศเป็นสาธารณะเท่านั้น

หมายความว่าคำขออยู่ระหว่างพิจารณาและเจ้าหน้าที่ให้พำนักชั่วคราวจนถึงวันนัดตรวจผล ต้องกลับไปตามนัดทุกครั้ง หากไม่ไปตามนัดจะถือว่าอยู่เกินกำหนด และควรหลีกเลี่ยงการเดินทางออกนอกประเทศระหว่างนี้เว้นแต่ทำ re-entry permit แล้ว

ต้องมีการแจ้ง TM.30 โดยเจ้าของที่พักใหม่ และหากเปลี่ยนจังหวัดที่พำนักควรแจ้งย้ายแฟ้มกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ก่อนถึงกำหนดรายงาน 90 วันถัดไป เพื่อไม่ให้ประวัติที่พักไม่ตรงกับที่ยื่นไว้

ใช้เป็นหลักฐานที่อยู่สำหรับเปิดบัญชีธนาคาร ทำใบขับขี่ ซื้อยานพาหนะ และงานราชการอื่น ขอได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ หรือขอหนังสือรับรองที่อยู่จากสถานทูตของตนตามที่หน่วยงานปลายทางยอมรับ เอกสารมีอายุจำกัดตามที่ผู้ออกกำหนด

โดยทั่วไปใช้หนังสือเดินทางพร้อมวีซ่าที่ยังใช้ได้ หลักฐานที่อยู่ที่หน่วยงานยอมรับ ใบรับรองแพทย์ และผ่านการอบรมและทดสอบตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด ผู้ที่มีใบขับขี่ต่างประเทศบางกรณีได้รับยกเว้นบางส่วนของการทดสอบ

ถิ่นที่อยู่ถาวรให้สิทธิอยู่ในราชอาณาจักรโดยไม่ต้องต่อวีซ่า แต่ยังคงถือสัญชาติเดิมและมีข้อจำกัดบางประการ ส่วนการแปลงสัญชาติเป็นขั้นถัดไปที่มีเงื่อนไขเพิ่ม เช่น การถือถิ่นที่อยู่ต่อเนื่องตามระยะเวลาที่กำหนด ความรู้ภาษาไทย และการพิจารณาของคณะกรรมการ

บางประเภทกำหนดไว้ชัดเจน เช่น O-A และบางกลุ่มของ LTR ที่ต้องมีความคุ้มครองตามวงเงินที่ประกาศกำหนด ส่วนประเภทอื่นอาจไม่บังคับแต่เจ้าหน้าที่อาจขอดูประกอบ ควรตรวจประกาศล่าสุดเพราะวงเงินและรูปแบบกรมธรรม์ที่ยอมรับมีการปรับปรุง

ขึ้นกับเหตุและระยะเวลาที่กำหนดไว้ บางกรณีเป็นการห้ามชั่วคราวที่สิ้นสุดเองตามกำหนด บางกรณีต้องยื่นคำร้องขอเพิกถอนพร้อมพยานหลักฐาน ไม่มีช่องทางลัดใด ๆ และควรระวังผู้ที่อ้างว่าลบประวัติให้ได้

โดยทั่วไปใช้หนังสือรับรองยอดเงินฝากจากธนาคารพร้อมสมุดบัญชีที่ปรับปรุงล่าสุด หรือหนังสือรับรองรายได้จากสถานทูตของตนสำหรับบางสัญชาติ หรือหลักฐานเงินโอนเข้าจากต่างประเทศต่อเนื่องตามเกณฑ์ ควรเตรียมให้ครบระยะเวลาที่ระเบียบกำหนดก่อนวันยื่น

ต้องมีใบรับรองสุขภาพสัตว์และหลักฐานการฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าตามเงื่อนไขของกรมปศุสัตว์ พร้อมขอใบอนุญาตนำเข้าล่วงหน้า และบางประเทศต้นทางต้องมีผลตรวจระดับภูมิคุ้มกัน การเตรียมล่าช้าทำให้สัตว์ต้องกักกันที่ด่าน

การนำเงินตราต่างประเทศหรือเงินบาทเข้าออกเกินจำนวนที่ประกาศกำหนดต้องสำแดงต่อศุลกากร และการโอนเงินระหว่างประเทศต้องปฏิบัติตามระเบียบควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน ผู้ที่ใช้เงินโอนเป็นหลักฐานประกอบวีซ่าควรเก็บสลิปและหลักฐานที่มาของเงินไว้ทุกครั้ง

ทำได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ ทางไปรษณีย์ลงทะเบียน ผ่านตัวแทนที่ได้รับมอบอำนาจ หรือผ่านระบบออนไลน์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง โดยระบบออนไลน์เปิดให้ยื่นในกรอบเวลาก่อนครบกำหนดตามที่ประกาศกำหนด

มีโทษปรับตามที่กฎหมายคนเข้าเมืองกำหนด และหากถูกจับกุมได้ในภายหลังอัตราโทษจะสูงขึ้น การรายงานตัวล่าช้าบ่อยครั้งยังอาจถูกใช้ประกอบการพิจารณาต่อวีซ่าในอนาคต จึงควรตั้งการแจ้งเตือนล่วงหน้า

เจ้าบ้าน เจ้าของหรือผู้ครอบครองเคหสถาน รวมถึงโรงแรม มีหน้าที่แจ้งที่พักของคนต่างด้าวต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองภายในกำหนดเวลาตามกฎหมาย การมี TM.30 ที่เป็นปัจจุบันมีผลต่อการยื่นต่อวีซ่าและการรายงานตัว 90 วัน

จำเป็นเมื่อผู้ถือวีซ่าประเภทที่ยังไม่หมดอายุจะเดินทางออกนอกประเทศแล้วกลับเข้ามาโดยคงสิทธิการอยู่เดิม หากออกนอกประเทศโดยไม่มี re-entry สิทธิการอยู่ที่เหลือจะสิ้นสุดลง ยกเว้นกรณีวีซ่าประเภทที่กฎหมายกำหนดเป็นอย่างอื่น

ต้องไปรายงานตัวและชำระค่าปรับตามอัตราที่กฎหมายกำหนด โดยมีเพดานค่าปรับ และหากอยู่เกินเป็นระยะเวลานานหรือถูกจับกุมจะมีผลเป็นการห้ามเข้าประเทศตามระยะเวลาที่กำหนด ควรปรึกษาก่อนเดินทางออกเพื่อวางแผนขั้นตอนให้ถูกต้อง

โดยหลักต้องถือวีซ่าประเภทคนอยู่ชั่วคราวและได้รับการต่ออายุต่อเนื่องครบตามที่กำหนด มีคุณสมบัติตามประเภทที่ยื่น เช่น การทำงาน การลงทุน หรือเหตุผลทางครอบครัว และยื่นในช่วงที่กระทรวงมหาดไทยเปิดรับคำขอประจำปี พร้อมโควตาตามสัญชาติ

โดยทั่วไปต้องผ่านการรับรองจากประเทศต้นทางและสถานทูตของประเทศนั้นในไทย หรือรับรองผ่านสถานทูตไทยในต่างประเทศ แล้วแปลเป็นภาษาไทยพร้อมรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล เมื่ออนุสัญญา Apostille มีผลกับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 เอกสารจากประเทศภาคีจะใช้ Apostille แทนขั้นตอนสถานทูตได้

ทำได้ในบางกรณีตามหลักเกณฑ์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เช่น เปลี่ยนจากผู้ได้รับยกเว้นการตรวจลงตราหรือวีซ่าท่องเที่ยวเป็น Non-Immigrant ที่เหมาะสม โดยต้องมีระยะเวลาพำนักคงเหลือตามที่กำหนดและมีเอกสารรองรับวัตถุประสงค์ครบถ้วน หากไม่เข้าเงื่อนไขต้องออกไปยื่นที่สถานทูตไทยในต่างประเทศ

เจ้าบ้าน เจ้าของเคหสถาน หรือผู้จัดการโรงแรมที่คนต่างด้าวเข้าพัก มีหน้าที่แจ้งภายในกำหนดตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง โรงแรมมักดำเนินการให้อัตโนมัติ ส่วนผู้เช่าคอนโดควรตรวจสอบว่าผู้ให้เช่าได้แจ้งแล้วหรือยัง เพราะใบรับแจ้งมักถูกขอในวันยื่นเรื่องอื่นที่ตรวจคนเข้าเมือง

เจ้าพนักงานอาจประทับตราอนุญาตให้อยู่ระหว่างพิจารณาเป็นระยะสั้นเพื่อตรวจสอบเอกสารเพิ่มเติมหรือรอผลการตรวจสอบ ผู้ยื่นต้องกลับไปตามวันนัดทุกครั้ง และควรเตรียมเอกสารส่วนที่เจ้าพนักงานขอเพิ่มให้ครบ การไม่ไปตามนัดถือว่าคำขอสิ้นผล

ต้องยื่นขอเปลี่ยนหรือขอรับการตรวจลงตราประเภท Non-Immigrant O ตามเหตุผลการอยู่กับครอบครัว แล้วจึงยื่นขออยู่ต่อรายปี ซึ่งมีเงื่อนไขเรื่องหลักฐานความสัมพันธ์ หลักฐานการเงินตามเกณฑ์ และการตรวจเยี่ยมบ้านของเจ้าพนักงานในบางพื้นที่

ทำได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ ทางไปรษณีย์ลงทะเบียน หรือผ่านระบบออนไลน์ตามเงื่อนไขที่กำหนด แต่ละช่องทางมีกรอบเวลายื่นก่อนและหลังวันครบกำหนดต่างกัน จึงควรตรวจกำหนดของช่องทางที่เลือก

มีค่าปรับตามกฎหมายและต้องไปดำเนินการด้วยตนเองที่สำนักงาน ประวัติการรายงานล่าช้าอาจถูกบันทึกไว้และมีผลต่อการพิจารณาคำขออื่นในอนาคต จึงควรตั้งการแจ้งเตือนล่วงหน้าทุกรอบ

โดยทั่วไปมีแบบใช้ได้ครั้งเดียวและแบบใช้ได้หลายครั้งภายในอายุการอนุญาตพำนักที่เหลือ ผู้ที่เดินทางบ่อยมักเลือกแบบหลายครั้งเพื่อไม่ต้องยื่นใหม่ทุกเที่ยว ทั้งสองแบบต้องขอก่อนออกนอกประเทศ

เจ้าบ้านหรือผู้ครอบครองเคหสถานมีหน้าที่แจ้งภายในกำหนดหลังผู้ถือหนังสือเดินทางต่างชาติเข้าพัก ผ่านระบบออนไลน์หรือที่สำนักงานพื้นที่ และผู้พักควรเก็บหลักฐานการแจ้งไว้ประกอบการยื่นเรื่องอื่น

ใบถิ่นที่อยู่ให้สิทธิพำนักถาวรโดยไม่ต้องต่ออายุการพำนักเป็นรอบ ส่วนใบอนุญาตทำงานให้สิทธิทำงานตามตำแหน่งและนายจ้างที่ระบุ ผู้มีถิ่นที่อยู่ยังต้องมีใบอนุญาตทำงานหากประสงค์จะทำงาน

โดยทั่วไปต้องมีประวัติการพำนักต่อเนื่องตามจำนวนปีที่กำหนด มีการเสียภาษีและรายได้ตามเกณฑ์ พร้อมเอกสารรับรองความประพฤติ ทั้งนี้มีการกำหนดโควตาต่อสัญชาติในแต่ละปีตามประกาศของทางการ

ใช้ประกอบคำขอที่ต้องยืนยันสถานภาพสมรส รายได้ หรือที่อยู่ในต่างประเทศ เอกสารต้องออกโดยสถานทูตของผู้ยื่นและมักต้องผ่านการรับรองนิติกรณ์ที่กรมการกงสุลพร้อมคำแปลก่อนยื่นต่อหน่วยงานไทย

การยื่นต้องทำที่สำนักงานที่รับผิดชอบพื้นที่ตามที่พักอาศัยที่แจ้งไว้ หากย้ายที่อยู่จริง ต้องปรับปรุงหลักฐานที่พักและยื่นที่สำนักงานพื้นที่ใหม่ โดยเตรียมเอกสารยืนยันที่อยู่ให้ตรงกัน

ควรเก็บสำเนาหน้าหนังสือเดินทาง ตราประทับเข้าเมืองล่าสุด บัตรขาออก หลักฐานการแจ้งที่พัก ใบรายงานตัวทุกรอบ และเอกสารการเงินย้อนหลัง จัดเป็นแฟ้มเดียวทั้งกระดาษและไฟล์เพื่อใช้ยื่นซ้ำได้ทันที